Co zwiedzić w Brodnicy? Największe atrakcje Brodnicy? Zabytki Brodnicy, które musisz zobaczyć? Na próżno szukać odpowiedzi na te palące kwestie w całym bożym świecie internecie. Najwyższa pora to zmienić! Brodnica here I come!

Mój mały projekt turystyki nieoczywistej 12 miast w 12 miesięcy tym razem ściągnął mnie do Brodnicy (województwo kujawsko-pomorskie, gdyby ktoś pytał). Wróć. Do Brodnicy przyciągnęła mnie królewna Anna Wazówna (Do Golubia-Dobrzynia zresztą też), ale chytrze uznałam, że upiekę dwa wpisy na jednym mieście.

Do czego zresztą Brodnica – jako miasto, przez które raczej się przejeżdża (np. w drodze z Torunia do Olsztyna) niż doń zajeżdża – doskonale się nadaje. Wiem co piszę, bo sama zrobiłam to nieskończoną ilość razy. Przejechałam. Bo zajechałam dopiero teraz.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Oto wyciąg z badań terenowych pt. Miasto Brodnica i jej atrakcje turystyczne.

[SPOILER]
Gdyby istniał ranking miast z najwyższym procentem „miejsc, które są, i jednocześnie ich nie ma” Brodnica zajęłaby w nim czołową lokatę.
[/SPOILER]

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Ten gorzej zachowany fragment murów miejskich

Komu w drogę temu autosan do Brodnicy

Dojazd zbiorkomem to obowiązkowy punkt programu każdej wypraw a’la ‘12 miast w 12 miesięcy’. Od założeń odstępstw nie ma. Do Brodnicy przyjeżdżam więc pekaesem – prawdziwym, oldskulowym autosanem.

Siłą rozpędu zwiedzanie zaczynam od dworca autobusowego, pierwszego z listy miejsc, które są, ale ich nie ma. Akurat dworca nie ma, bo zjadła go galeria handlowa (najpierw market spożywczy, potem galeria, bo zjadanie odbywało się na raty, ale mniejsza o szczegóły).

A dosłownie za pekaesem atrakcja (tylko?) dla fanów kryminałów Katarzyny Puzyńskiej (hasło wywoławcze: saga o policjantach z Lipowa) – brodnicka komenda. Zwiedzanie posterunku pozostawię jednak innym śmiałkom, bo mnie wzywa co innego.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Zamek w Brodnicy

Przystanek pierwszy: zamek krzyżacki, którego nie ma

Brzmi to cokolwiek dziwnie, ale w Brodnicy naprawdę jest zamek, którego nie ma.

Ze średniowiecznej warowni i siedziby krzyżackich komturów przetrwała wieża oraz piwnice (ul. Zamkowa 1). Jedno i drugie można zwiedzać.

Wieża zamkowa to obowiązkowy punkt zwiedzania Brodnicy. 54 metry wysokości (to pi razy oko osiemnaście pięter, ale aż na sam czubek się nie wchodzi) po stromych (miejscami niebezpiecznie przypominającymi drabinę) schodach nie w kij dmuchał, ale panorama miasta i doliny Drwęcy warta jest zadyszki.

Co zobaczyć w Brodnicy

Stare miasto

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

W lewym dolnym rogu słynny komisariat

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Pałac Anny Wazówny

Lepszego punktu widokowego na Brodnicę nie znajdziecie.

Co innego zwiedzanie zamkowych piwnic. Te pozostawiłabym chętnym i zainteresowanym owocami lokalnych wykopalisk (ze szczególnym uwzględnieniem potłuczonych garnków i grotów bełtów, których Brodnica ponoć ma największą kolekcję w Europie).

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Kawiarnia w lapidarium. Lapidarium w kawiarni

Ale podziemia mają jeszcze coś – kawiarnię w lapidarium. Miejsce niezwykłe! Bez dwóch zdań. Kawa (cóż, przeciętna) pod gotyckim sklepieniem, wśród rozczłonkowanych rzeźb, pokawałkowanych maswerków i innych bliżej niezidentyfikowanych fragmentów dawnej zamkowej kaplicy to osobliwe przeżycie. Wiem co piszę.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Przystanek drugi: pałac Wazówny, który pałacem Wazówny nie jest

Tuż obok zamku, dokładnie po drugiej stronie ulicy (nomen omen) Zamkowej stoi kolejny brodnicki zabytek. „Zabytek” właściwie.

Albowiem pałac królewny Anny Wazówny (i kolejnych brodnickich starostów) jest pałacem Wazówny (i reszty starostów) tylko z nazwy. W rzeczywistości to skromna dwudziestowieczna odbudowa. Autentyczny pałac spłonął w 45 roku. Wierzę, że Państwo domyślą się kto puścił go z dymem.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Pałac Wazówny dziś zajmują do spółki biblioteka i USC. W sąsiedztwie zachował się solidny kawałek muru arkadowego, a tuż przed wejściem stoi współczesny pomnik królewny.

O Wazównie więcej przy innej okazji. Ruszam dalej. Ku kolejnemu oddziałowi Muzeum w Brodnicy.

Przystanek trzeci: mezolit na dioramie

No bo tak. Można za 5 złotych wejść na zamkową wieżę, albo za złotych dziesięć nabyć karnet, który otwiera drzwi wszystkich oddziałów Muzeum w Brodnicy. A oddziały są trzy (włącznie z zamkiem), w dodatku każdy ulokowany w ciekawym budynku – zabytku. Więc w sumie warto.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Tak trafiam do Centrum Edukacji Ekologicznej w renesansowym spichlerzu (ul. św. Jakuba 1), a tam cuda dziwy: coś jakby mini Panorama Racławicka, tyle że bez Racławic, za to z wioską myśliwską z mezolitu (czytaj: sprzed dziesięciu tysięcy lat).

Wszystko można dotykać, no może poza wypchaną sarną. Do namiotu też można wejść. – zachęcała mnie asystentka muzealna.
Chyba wczołgać. – w myślach dopowiedziałam ja.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Ale hola, powstrzymajcie swą wyobraźnię, to nie tak, że w Brodnicy artefakty z mezolitu są na wyciągnięcie każdej brudnej łapy. To rekonstrukcje.

Kolejne piętra spichlerzu to już współczesna fauna i flora Pojezierza Brodnickiego. Część nawet żywa. No wiecie, sumy (tu albinosy), węgorze, liny, szczupaki i takie tam pływają w kilku akwariach. Wypchane zwierzęta też są. A z rzeczy zdumiewających osprzęt kłusowniczy: agregat prądotwórczy do ogłuszania ryb.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

A tym drogie dzieci ogłusza się ryby

Kurtyna.

Przystanek czwarty: Brama Chełmińska 

Czternasty wiek, gotyk, wystawy czasowe – to o oddziale w Bramie Chełmińskiej (Mały Rynek 4) wiedzieć trzeba.

Natomiast najwyraźniej nie trzeba wiedzieć co aktualnie jest tam wystawiane. Na stronie Muzeum w Brodnicy (ostatni raz aktualizowanej jakieś dwa lata temu) na próżno szukać takich informacji.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Brama Chełmińska

Ergo w Bramie Chełmińskiej ogląda się wystawy-niespodzianki! Mi trafiły się następujące:

Niespodzianka numer 1: ordery (był Virtuti Militari, nie było Orderu Podwiązki)
Niespodzianka numer 2: retrospektywa malarstwa lokalnego twórcy na okoliczność dziewięćdziesiątych urodzin.

Obie, nie powiem, ciekawe.

Kończąc temat Muzeum w Brodnicy: od 15 maja do 15 września można je zwiedzać siedem dni w tygodniu (tak, nawet w poniedziałki!) od 10 do 17. Poza sezonem czynne krócej i zamknięte w poniedziałki. Szczegóły na stronie.

Ale dość wystaw i muzeów, pora na słynny brodnicki rynek.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Przystanek piąty: Trójkątny Rynek (dla niepoznaki nazywany dużym)

Rynek słynny, bo trójkątny. A niewiele takich w Polsce (i na świecie) mamy. Na pewno Łowicz i Jaworzno. No i Brodnica. Kto da zna więcej?

Dlaczego trójkąt, a nie prostokąt (jak na porządne, lokowane przecież na prawie magdeburskim miasto przystało)? A żebym to ja wiedziała. Nie dokopałam się do żadnego sensownego wytłumaczenia. Jedyne co znalazłam, to legendę jakoby kształt brodnickiego rynku wziął się od boskiej kielni, którą sam Wielki Budowniczy nieopatrznie zostawił i poszedł kontemplować meandry Drwęcy.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

A oto i jest! Duży Rynek w Brodnicy!

Ale wróćmy na ziemię.

Nasz trójkątny rynek robi przyjemne wrażenie. Można sobie pomoczyć nogi w fontannie, pokontemplować landrynkowe fasady kamienic lub (jeśli ktoś ma taki kaprys) dotrzymać towarzystwa smutnemu powstańcowi listopadowemu (pomnik-ławeczka – checked).

[tryb maruda: ON]
Byłoby jednak znacznie milej gdyby nie gastronomiczna bieda (coś tam z jedzeniem na Dużym Rynku jest, ale żeby specjalnie zachęcało, to nie powiem) i niekończące się potoki samochodów
[tryb maruda: OFF]

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Tyle zostało z ratusza

Na Dużym Rynku odhaczamy też kolejną pozycję z listy ‘jest ale nie ma’ – gotycki ratusz, z którego został fragment ściany szczytowej i wieża z zegarem.

I teraz, tylko szczerze, gdzie indziej takie cudo znajdziecie?

Przystanek szósty: Rynek od zaplecza

Zaplecze brodnickiego rynku wcale nie mniej ciekawe. Średniowieczny układ ulic widoczny jest na dłoni. Wprawne oko wypatrzy też kilka szachulcowych domków, trochę czerwonej cegły i malowniczych ruder.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Lokal na sprzedaż. Blisko rynku. Ktoś chętny?

W obrębie dawnych murów (ich przebieg wyznacza Drwęca i ulica Przykop) znajdziecie też pozostałość kolejnej bramy miejskiej (Wieża Mazurska; ul. Kościuszki 12) i jeszcze jeden spichlerz (szachulec plus czerwona cegła; aktualnie pub czy coś w tym guście; ul. Wodna 3).

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Wieża Mazurska

A’propos ulicy Przykop i literatury przez duże L. Podróż Aleksandra Sołżenicyna w stronę Archipelagu GUŁag zaczęła się w Brodnicy. W 1945 roku NKWD więzi go w kamienicy pod numerem 3. Jak przyszły noblista trafił do piwnicy w Brodnicy można przeczytać tu.

Nad starym miastem góruje imponująca sylweta brodnickiej fary – gotyckiego kościoła św. Katarzyny. Którego, jak na złość, ani porządnie nie sfotografowałam (taki duży, że nie mieści się w kadrze), ani nie zwiedziłam. Sorry Batory, ale w czasie pogrzebu po prostu nie wypada.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Na drugim planie brodnicka fara

Pro tip dla miłośników second handów: Pasaż Handlowy na Dużym Rynku pod numerem 13 skrywa trzy lumpeksy; kolejny o wdzięcznej nazwie Pewex na ul. Pocztowej.

Dla miłośników niszowych atrakcji przystanek siódmy: Piramida

Zwiedzanie Brodnicy powoli ma się ku końcowi.

Na deser funduję sobie przechadzkę parkiem wzdłuż Drwęcy.

Rzut oka na kościół Franciszkanów (już po powrocie doczytam, że w podziemiach spoczywa kilkudziesięciu zmumifikowanych Brodniczan, ale nie mam bladego pojęcia czy i jak można tam zajrzeć). I kolejny na neogotycki sąd rejonowy (czerwona cegła budzi respekt, nie ma co).

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Mój cel – trzymetrowa piramida z kamiennych ciosów – ukrywa się po drugiej stronie ulicy Sądowej. W krzakach nieopodal stacji benzynowej.

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Brodnicka piramida

Wewnątrz spoczywa ofiara przywleczonej przez powstańców listopadowych cholery. Leopold Friedrich Dittmer był lekarzem. I masonem. Stąd taki właśnie grobowiec – piramida to symboliczna brama do wieczności. I coś w tym musi być, bo grób Dittmera jeden jedyny zachował się z dawnego cmentarza ewangelickiego.

Na tym kończę zwiedzanie Brodnicy – miasta, które mogłoby promować się hasłem: nie oczekuj wiele, a będzie ci dane*. Bo:
– Turystyczne podniety? Nie tu!
– Przyjemne pół dnia? Tędy!

PS A pozostałe miasta z cyklu 12 miast w 12 miesięcy tutaj

*Jakie naprawdę Brodnica ma hasło promocyjne albo czy w ogóle jakieś ma nie wiem (choć mając w pamięci slogan Będzina może to i lepiej).

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

Brodnica zwiedzanie. Atrakcje Brodnicy.. Zabytki. Przewodnik po Brodnicy. Pojezierze Brodnickie

To nie wieża jest krzywa, tylko zdjęcie


Ciekawy wpis? Puść go dalej! 
Nie chcesz przegapić kolejnych?
Dodaj mnie do Feedly albo polub na Instagramie lub Facebooku!
Lub zapisz się na newsletter. Zero spamu, tylko powiadomienia o nowych artykułach! 

A teraz sprawdź skrzynkę i kliknij w potwierdzający link.

DZIĘKUJĘ!

Komentarze